15 мамырда «Кипр» сараптамалық тобының ұйымдастырған сараптамалық жиналысы аясында қазіргі заманғы қалалардың қоғамдық кеңістігін бірлесіп басқару – «Бюджетке қатысу» механизмін талқылау жүргізілді. Іс-шараға «Алматы қаласының даму орталығы» АҚ, Алматы қалалық қоғамдық кеңесі, Urban Forum Kazakhstan, халықаралық ұйымдар, түрлі аналитикалық құрылымдар мен университеттер өкілдері қатысты.

59f264a2118dc5d1aa595f3964d29ea8 small

Фото: @agkipr

Бюджетке қатысу әлемнің көптеген қалаларында, соның ішінде Парижде, Сеулде және басқаларда қолданылады. Ол алғаш рет 1988 жылы Бразилияның Порту-Алегре қаласында қабылданды. Оның мәні қалалық билік бюджеттен белгілі бір үлес бөліп, азаматтарға осы ақшаны қай жобаларға жұмсау керектігі туралы шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл өзінің тиімділігін көрсетті.

Ағымдағы жылдың сәуір айында Алматы қаласының әкімі Бауыржан Байбек 2020 жылдан бастап «Бюджетке қатысу» пилоттық жобасын іске қосу туралы жариялады. Жоба Алматы қаласының 8 ауданының әрқайсысына қалалық бюджеттен 500 млн теңге бөлінетінін болжайды. Алматылықтардың өздері шығындарын тұрғындар ұсынған жобалар мен ұсыныстарды ашық талқылап, оларға дауыс беру арқылы анықтайды.

Алматыда Бюджетке қатысуды іске асыру кезінде қандай факторларды ескеру қажет? Бұл бастаманы нақты мазмұнмен толтыруға не мүмкіндік береді? Бюджеттік процестің барлық сатыларында - жоспарлау, бекіту, орындау және есеп беру, қала мен аудан әкімдіктерінің тұрғындары мен тұрғындары арасындағы сапалы қарым-қатынасқа қалай қол жеткізуге болады?

9f165d0af783d73b0bf73fe56c646b04 small

Фото: @agkipr

Осы мәселелердің барлығын жиналыста сарапшылар талқылады. Шолпан Айтенова, «Zertteu Research Institute» коммерциялық емес ұйымының тең құрылтайшысы және атқарушы директоры қатысушыларды әлемнің қазіргі заманғы қалаларында Бюджетке қатысу тәжірибесімен таныстырды. «Алматы қаласының даму орталығы» АҚ директоры Олег Сек жобаларды іріктеу, жобалар бойынша дауыс беру тетігі және басқа да мәселелердің қазіргі кезде әзірленіп жатқандығын айтты. Қарасу ұжымының мүшесі Ирина Шумейко Алматы қаласының Қарасу ауданының үлгісінде азаматтардың қатысуымен экологиялық жобаны таныстырды.

Талқылау барысында сарапшылар осы тетік туралы, атап айтқанда, Алматы қаласында Бюджетке қатысуға қатысты пікірлерін білдірді. Сараптамалық пікірталасқа Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы ҚСЗИ бас15 05 2019 2 ғылыми қызметкерлері Леся Каратаева және Берік Әбдіғалиұлы қатысты.

Сарапшылар азаматтардың бюджетті дамытуға қатысуы күрделі және жауапты үдеріс екенін атап өтті. Әр нақты мысалдағы әлеуметтік, экономикалық, саяси және құқықтық шындықтарды есепке ала отырып, жетекші тәжірибені бейімдеуді талап етеді. Екінші жағынан, «Бюджетке қатысу» пилоттық жобасын талқылау сатысы, оны жүзеге асырудың нысандары, құралдары мен тетіктерін талқылау кезеңінен бастап, қалалық қауымдастықтар мен сарапшыларды белсенді тарту қажеттілігіне байланысты.

Ақпарат көзі: Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты

Пайдалы сілтемелер